Niemcy

Niemcy, państwo określane również mianem Republiki Federalnej Niemiec, RFN. To państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin, językiem oficjalnym jest język niemiecki. Jeśli chodzi o geografię, Niemcy leżą między Morzem Północnym i Morzem Bałtyckim na północy a Alpami na południu, rzeką Ren na zachodzie a Odrą (naturalna granica z Polską) na wschodzie. Państwo to graniczy na północy z Danią, na wschodzie z Polską, na południowym wschodzie z Czechami, na południu z Austrią i Szwajcarią, a na zachodzie z Francją, Luksemburgiem, Belgią i Holandią. Warto przyjrzeć się ustrojowi tegoż kraju, Niemcy albowiem są federacją złożoną z 16 krajów związkowych (które określa się mianem landów). Stolicą federalną jest Berlin. To tam znajduje się siedziba rządu federalnego, czyli Bundesregierung, jednak część ministerstw rezyduje w Bonn (dawnej stolicy Niemiec). Część centralnych urzędów mieści się w innych miastach, takich jak Karlsruhe i Norymberga. System polityczny Niemiec jest zorganizowany w oparciu o konstytucję, którą jest Ustawa Zasadnicza Niemiec (określana mianem Grundgesetz) według zasady podziału władz. Głową państwa jest prezydent federalny, wybierany przez Zgromadzenie Narodowe, złożonego z Bundestagu i przedstawicieli krajów związkowych, w liczbie równej liczbie członków Bundestagu, na pięcioletnią kadencję. Jest możliwość jednokrotnego powtórzenia kadencji (system prezydencki jest więc bardzo podobny do tego obowiązującego w naszym kraju). Prezydent ma czysto reprezentacyjne znaczenie – jest symbolem państwa, nie ma prawa wetowania ustaw (może je jedynie odesłać do Trybunału), posiada prawo mianowania ambasadorów i konsulów oraz wysuwania kandydatury kanclerza. Władzą ustawodawczą jest Bundestag wraz z drugą izbą Radą Federalną Niemiec, określaną mianem Bundesrat. Skład Bundestagu wybierany jest co cztery lata w wyborach powszechnych, równych, bezpośrednich, tajnych i proporcjonalnych. Ustawowa liczba posłów w Bundestagu liczy 598, ale wskutek skomplikowanego systemu wyborczego ta liczba może zwiększać się o tzw. mandaty nadwyżkowe. Posłowie grupują się we frakcjach, do tworzenia których potrzebne jest 5% ogólnej liczby posłów. Aktualnie w Bundestagu funkcjonują frakcje SPD, CDU/CSU, Związek 90/Zieloni, FDP, Die Linkspartei.

Historia UE w datach

Przedstawmy najważniejsze daty z historii Unii Europejskiej. 28 czerwca 1919 oficjalnie utworzono Ligę Narodów, 14 marca 1947 podpisanie Unię Celną krajów Beneluksu, rok później Pakt Brukselski. Miesiąc po jego podpisaniu odbył się słynny kongres haski, zaś 5 maja kolejnego roku narody Zachodniej Europy tworzą Radę Europy. Jest to bardzo ważna wydarzenie, albowiem jest to pierwszy krok w kierunku nawiązania współpracy, którą sześć krajów zamierza pogłębiać. 9 maja 1950 francuski minister spraw zagranicznych Robert Schuman przedstawia plan zacieśnienia współpracy. Od tego momentu 9 maja staje się oficjalnie Dniem Europy. Jeszcze w tym samym roku na Konferencji Paryskiej Francja, Niemcy, Włochy, Belgia, Holandia i Luksemburg akceptują plan Schumana, a w rok później Belgia, Francja, Holandia, Luksemburg, Niemcy i Włochy podpisują traktat paryski, który na celu ma wprowadzenie wspólnego zarządu dla przemysłu ciężkiego – węgla i stali. Na początku czerwca 1955 roku odbywa się konferencja messyńska, podczas jej trwania zapada decyzja o powstaniu Euroatomu. Data 25 marca 1957 roku to kolejny ważny moment, wówczas to zostają zawarte tzw. „traktaty rzymskie”. 20 lipca 1963 r. EWG podpisuje pierwszą dużą umowę międzynarodową- Konwencja z Yaounde mającą pomóc 18 byłym koloniom w Afryce. Zaś 8 kwietnia 1965 r. miejsce ma podpisanie traktatu Fuzyjnego. Ma on na celu ustanowienie jednej Rady i jednej Komisji Wspólnot Europejskich. Ten sam traktat wchodzi w życie 1 lipca 1967 r. Dokładnie rok później sześć krajów znosi cła na importowane towary, umożliwiając po raz pierwszy swobodny handel. Wraz z początkiem roku 1973 nowe państwa członkowskie: Dania, Irlandia, Wielka Brytania wchodzi w skład wspólnoty. 10 grudnia 1975 r. powstaje Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego zaś cztery lata później odbywają się pierwsze wybory do parlamentu Europejskiego. W roku 1981 do wspólnoty przystępuje Grecja. 28 lutego 1984 r. powstaje program Esprit. Jest to jeden z pierwszych programów badawczo-rozwojowych Unii Europejskiej. W 1985 roku następuje bardzo ważne wydarzenie, podpisania układu z Schengen. Wraz z początkiem kolejnego roku (1986) do Wspólnoty przystępują nowe państwa członkowskie: Hiszpania i Portugalia. 1 lipca 1987 r. następuje wejście w życie Jednolitego Aktu Europejskiego. W roku 1990 zaś nastepuje zjednoczenie Niemiec – ziemie byłej NRD zostają włączone do RFN. 7 lutego 1992 podpisany zostaje traktat z Maastricht, zaś rok później następuje formalne powstanie Unii Europejskiej w oparciu o trzy filary.

Fundamenty UE

Unia Europejska powstała z Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali, powołanej na podstawie traktatu paryskiego w 1951 r. Sygnatariuszami tegoż traktatu były kraje: Belgia, Holandia, Luksemburg (kraje Beneluksu), Niemcy Zachodnie (RFN), Francja i Włochy. Celem tej organizacji (określanej w skrócie EWWiS) było utworzenie wspólnej puli produkcji węgla i stali. Miało to zapobiec wojnie gospodarczej. Było to urzeczywistnienie planu opracowanego przez Jeana Monneta, a upowszechnionego przez francuskiego ministra spraw zagranicznych Roberta Schumana (osoby niezwykle ważnej dla całej Unii Europejskiej). 9 maja 1950 Schuman przedstawił propozycję utworzenia zorganizowanej Europy twierdząc, że jest to niezbędne do utrzymania pokojowych stosunków między krajami Starego Kontynentu. Propozycja ta, znana jako Deklaracja Schumana, jest uważana za początek dzisiejszej Unii Europejskiej, która potem wybrała dzień 9 maja za Dzień Europy (jest on hucznie świętowany praktycznie we wszystkich kraja członkowskich). Brytyjczycy zostali zaproszeni do uczestnictwa, ale odmówili, aby nie rezygnować z narodowej suwerenności.
W ślad za EWWiS poszły próby utworzenia (co ciekawe przez te same kraje) Europejskiej Wspólnoty Obronnej i Europejskiej Wspólnoty Politycznej. Celem EDC było ustanowienie wspólnej europejskiej armii pod wspólną kontrolą. Celem był to by Niemcy Zachodnie mogły się ponownie bezpiecznie uzbroić i stawić czoła radzieckiemu zagrożeniu. EPC miała być początkiem federacji państw europejskich, jednak francuskie Zgromadzenie Narodowe odmówiło ratyfikowania traktatu EDC. Doprowadziło to do zaniechania pomysłu, a potem odłożenia na półkę także EPC. Idea obu instytucji żyje jednak, choć w zmodyfikowanej formie, w późniejszych opracowaniach, jak Europejska Współpraca Polityczna, filar o nazwie Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa ustanowiony przez traktat z Maastricht, czy Europejskie Siły Szybkiego Reagowania, obecnie w trakcie formowania. Warto również wspomnieć o kolejnej, bardzo ważnej dla powstania Unii Europejskiej wspólnoty – Europejskiej Wspólnocie Energii Atomowej (European Atomic Energy Community). Została ona powołana do życia w 1958 r. Euratom miał z kolei połączyć narodowe zasoby nuklearne tych krajów. Głównymi celami tej organizacji było wspólne (pokojowe oczywiście) wykorzystanie energii jądrowej, rozwój badań, ustalenie jednolitych norm ochrony radiologicznej.

Ojcowie współczesnej Europy

Ojcami współczesnej Europy określa się ludzi, bez których Unia Europejska po prostu by nie istniała. Mieli oni bowiem największy wpływ na powstanie tej wspólnoty. Konrad Adenauer był pierwszym kanclerzem demokratycznych Niemiec, zwolennikiem zjednoczenia Europy opartego na tradycjach i wartościach chrześcijańskich. Doprowadził on do odbudowy gospodarczej Niemiec oraz ich integracji z Europą Zachodnią. Integracja ta zaczęła się od przyjęcia planu Marshalla oraz członkostwo w Pakcie Północno-Atlantyckim. Kolejnym ważnym dla Unii człowiekiem był brytyjski premier Wielkiej Brytanii, Winston Churchill (1874-1965). Znany mówca, strateg, polityk, pisarz i historyk oraz minister obrony, Przewodniczący Izby Gmin, a także (o czym nie jest wcale głośno) laureat literackiej Nagrody Nobla. Był on jednym z pierwszych polityków popierających ideę zjednoczenia Europy – pomysłodawca utworzenia Stanów Zjednoczonych Europy oraz autor terminu żelazna kurtyna, określającego linię podziału Europy na blok wschodni i zachodni. Terminu tego użył raz pierwszy podczas przemówienia w Fulton 5 marca 1946 r. Alcide De Gasperi to kolejny ważny dla UE człowiek – włoski premier i polityk, współtwórca Rady Europy i Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali, propagujący ideę współpracy gospodarczej poprzez zacieśnianie współpracy obronnej. Z kolei niemiecki polityk Walter Hallstein, profesor prawa na uniwersytetach w Rostocku i Frankfurcie nad Menem Sekretarz Stanu w niemieckim Ministerstwie Spraw Zagranicznych był pierwszym przewodniczącym Komisji Europejskiej w latach 1958-1967. Stworzył doktrynę Hallsteina, zainicjował Wspólnotę Europejską i struktury unijne. Jeden z twórców wizerunku i głównych nurtów politycznych współczesnej Unii Europejskiej. Jean Monnet był francuskim politykiem, dyplomatą i ekonomistą, architektem wspólnot europejskich oraz współtwórcą Planu Schumana, a za swoje zasługi otrzymał tytuł Obywatela Europy. Robert Schuman – jedna z najważniejszych postaci współczesnej Europy – francuski premier i minister spraw zagranicznych, inicjator pojednania pomiędzy Francją a Niemcami poprzez połączenie obu państw silnymi więzami gospodarczymi, społecznymi i politycznymi. W latach 1958-1960 był przewodniczącym Parlamentu Europejskiego. To właśnie jego plan był pierwszym w pełni zrealizowanym projektem zjednoczenia Europy. Paul-Henri Spaak, belgijski premier i minister spraw zagranicznych, w latach 1952-1953 przewodniczący Zgromadzenia Ogólnego Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali, a także sekretarz generalny NATO. Z kolei Altiero Spinelli – włoski polityk, promotor federalizmu europejskiego, członek Komisji Europejskiej odpowiedzialny za politykę przemysłową, współzałożyciel Klubu Krokodyla.