Niemcy

Niemcy, państwo określane również mianem Republiki Federalnej Niemiec, RFN. To państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin, językiem oficjalnym jest język niemiecki. Jeśli chodzi o geografię, Niemcy leżą między Morzem Północnym i Morzem Bałtyckim na północy a Alpami na południu, rzeką Ren na zachodzie a Odrą (naturalna granica z Polską) na wschodzie. Państwo to graniczy na północy z Danią, na wschodzie z Polską, na południowym wschodzie z Czechami, na południu z Austrią i Szwajcarią, a na zachodzie z Francją, Luksemburgiem, Belgią i Holandią. Warto przyjrzeć się ustrojowi tegoż kraju, Niemcy albowiem są federacją złożoną z 16 krajów związkowych (które określa się mianem landów). Stolicą federalną jest Berlin. To tam znajduje się siedziba rządu federalnego, czyli Bundesregierung, jednak część ministerstw rezyduje w Bonn (dawnej stolicy Niemiec). Część centralnych urzędów mieści się w innych miastach, takich jak Karlsruhe i Norymberga. System polityczny Niemiec jest zorganizowany w oparciu o konstytucję, którą jest Ustawa Zasadnicza Niemiec (określana mianem Grundgesetz) według zasady podziału władz. Głową państwa jest prezydent federalny, wybierany przez Zgromadzenie Narodowe, złożonego z Bundestagu i przedstawicieli krajów związkowych, w liczbie równej liczbie członków Bundestagu, na pięcioletnią kadencję. Jest możliwość jednokrotnego powtórzenia kadencji (system prezydencki jest więc bardzo podobny do tego obowiązującego w naszym kraju). Prezydent ma czysto reprezentacyjne znaczenie – jest symbolem państwa, nie ma prawa wetowania ustaw (może je jedynie odesłać do Trybunału), posiada prawo mianowania ambasadorów i konsulów oraz wysuwania kandydatury kanclerza. Władzą ustawodawczą jest Bundestag wraz z drugą izbą Radą Federalną Niemiec, określaną mianem Bundesrat. Skład Bundestagu wybierany jest co cztery lata w wyborach powszechnych, równych, bezpośrednich, tajnych i proporcjonalnych. Ustawowa liczba posłów w Bundestagu liczy 598, ale wskutek skomplikowanego systemu wyborczego ta liczba może zwiększać się o tzw. mandaty nadwyżkowe. Posłowie grupują się we frakcjach, do tworzenia których potrzebne jest 5% ogólnej liczby posłów. Aktualnie w Bundestagu funkcjonują frakcje SPD, CDU/CSU, Związek 90/Zieloni, FDP, Die Linkspartei.

Charakterystyka UE

Europejska wspólnota to specjalny przypadek w stosunkach międzynarodowych, jest to twór, który nigdy wcześniej w historii powszechnej nie istniał. Był również nieznany historii stosunków międzynarodowych. Do grudnia roku 2009 Unia Europejska była kombinacją struktur ponadnarodowych, czyli ponadpaństwowych, uwspólnotowionych, oraz międzyrządowych. Organizacja ta posiada cechy zarówno organizacji międzynarodowej oraz konfederacji czy nawet państwa federalnego. Teoretycy prawa, politologii i stosunków międzynarodowych spierają się za co dokładnie można uznać Unię. Zwolennicy koncepcji Europy ojczyzn wskazują, że jest to tylko współpraca między państwami, nie natomiast bliższa organizacji międzynarodowej. Najbardziej zawiły był status osobnych organizacji międzynarodowych powołanych przez część lub też wszystkich członków UE (na przykład Unia Zachodnioeuropejska, Europejska Agencja Kosmiczna, Rada Europy), a które to w swych działaniach uzupełniają i wspomagają polityki prowadzone w ramach Unii Europejskiej. Nierzadko również są z nią samą mylone. Ten wyjątkowo trudny do zdefiniowania układ prawny w sferze wewnętrznej jak i zewnętrznej zreformował Traktat Lizboński. Likwiduje on podział Unii na filary, nadaje jej prawną osobowość i podmiotowość prawnomiędzynarodową. Zlikwidował on również Wspólnotę Europejską, wówczas to Unia Europejska stała się jej następcą prawnym oraz otrzymała status organizacji międzynarodowej. Unia Europejska jest unikatową formą tego typu na arenie międzynarodowej. Co ciekawe ma ona ok. 30% udział w światowym PKB. Jeśli natomiast chodzi o rolę Unii Europejskiej w polityce zagranicznej, jest ona coraz większa. Co jakiś czas tworzone są unijne placówki dyplomatyczne, a sama UE jest członkiem takich organizacji jak Światowej Organizacji Handlu, G8 i G20. Co jednak warto odnotować, nadal największą rolę w polityce zagranicznej UE odgrywają państwa członkowskie, a nie ośrodki ponadnarodowe. Od lat. 90 XX wieku wzrasta też wojskowy aspekt Unii Europejskiej. Początkowo oparty był na powstałej w latach 40. XX wieku Unii Zachodnioeuropejskiej, a którego obecnie główny trzon stanowi wspólna polityka bezpieczeństwa i obrony. Ciekawostką jest, iż obecnie najnowszą polityką UE jest polityka kosmiczna. We współpracy z Europejską Agencją Kosmiczną, Unia Europejska realizuje cele związane z tą polityką. Warto jednak zauważyć, iż nie wszyscy członkowie UE są członkami EAK.

Polskie wybory do Europarlamentu

Na pewno ciekawe jest jak odbywają się wybory do Parlamentu Europejskiego w Polsce. Bardzo wielu obywateli bierze w nich udział, ale czy zna ich zasady? Są one dosyć skomplikowane, reguluje je ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. Według ordynacji posłowie do Parlamentu Europejskiego są przedstawicielami Narodów państw UE inie są związani żadnymi instrukcjami oraz nie mogą być odwołani. Mandatu posła do Parlamentu Europejskiego nie można łączyć z mandatem posła na Sejm, senatora, a także ze stanowiskami członka Rady Ministrów ani sekretarza stanu (w związku z tym polscy posłowie i politycy nierzadko muszą rezygnować z sejmowego lub senackiego mandatu). Ponadto mają tu zastosowanie zasady rozłączności stanowisk, które zawarte są w Konstytucji RP oraz w Ordynacji wyborczej do Sejmu RP i do Senatu RP. Ciekawostka jest, iż poseł do Parlamentu Europejskiego nie może na przykład ambasadorem). Możliwość kandydowania na posła do PE, czyli bierne prawo wyborcze przysługuje w Polsce po ukończeniu 21 roku życia osobom, które mają prawo do głosowania, nie zostały prawomocnie skazane za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Dodatkowo obywatel ten musi na stale zamieszkiwać w Polsce lub innym państwie członkowskim UE od co najmniej 5 lat. Mogą więc w Polsce kandydować polscy obywatele, ale także obywatele Unii stale zamieszkali w Polsce i wpisani do rejestru wyborców. Polski obywatel może kandydować w innym państwie, o ile spełni warunki określone przez prawo w danym kraju. Prawo zgłaszania list kandydatów przysługuje partiom politycznym, koalicjom partii oraz wyborcom; stosuje się przy tym odpowiednio przepisy dotyczące wyborów do Sejmu RP. Wybory w Polsce przeprowadza się w 13 okręgach wyborczych (Gdańsk, Łódź, Poznań, Lublin, Katowice, Wrocław, Bydgoszcz, Olsztyn, Rzeszów, Kraków, Gorzów Wielkopolski, Warszawa, Warszawa II) odpowiadających obszarowi jednego lub dwóch województw (wyjątkiem jest województwo mazowieckie, które podzielono na dwa okręgi). Głosowanie jest bardzo podobne do wyborów do Sejmu, oddając głos na kandydata głosuje się jednocześnie na listę komitetu wyborczego. Przeliczanie głosów na mandaty dokonuje się specjalną metodą, jednak mandaty pomiędzy komitety wyborcze dzieli się na poziomie krajowym, dopiero później rozdziela się mandaty pomiędzy poszczególne listy okręgowe. Choć wydaje się to skomplikowane jest stosunkowo proste – na liczbę posłów wybranych w danym okręgu wpływ może mieć frekwencja. W podziale mandatów uczestniczą tylko te komitety, które zdobyły co najmniej 5% głosów w skali kraju.

Historia UE w datach

Przedstawmy najważniejsze daty z historii Unii Europejskiej. 28 czerwca 1919 oficjalnie utworzono Ligę Narodów, 14 marca 1947 podpisanie Unię Celną krajów Beneluksu, rok później Pakt Brukselski. Miesiąc po jego podpisaniu odbył się słynny kongres haski, zaś 5 maja kolejnego roku narody Zachodniej Europy tworzą Radę Europy. Jest to bardzo ważna wydarzenie, albowiem jest to pierwszy krok w kierunku nawiązania współpracy, którą sześć krajów zamierza pogłębiać. 9 maja 1950 francuski minister spraw zagranicznych Robert Schuman przedstawia plan zacieśnienia współpracy. Od tego momentu 9 maja staje się oficjalnie Dniem Europy. Jeszcze w tym samym roku na Konferencji Paryskiej Francja, Niemcy, Włochy, Belgia, Holandia i Luksemburg akceptują plan Schumana, a w rok później Belgia, Francja, Holandia, Luksemburg, Niemcy i Włochy podpisują traktat paryski, który na celu ma wprowadzenie wspólnego zarządu dla przemysłu ciężkiego – węgla i stali. Na początku czerwca 1955 roku odbywa się konferencja messyńska, podczas jej trwania zapada decyzja o powstaniu Euroatomu. Data 25 marca 1957 roku to kolejny ważny moment, wówczas to zostają zawarte tzw. „traktaty rzymskie”. 20 lipca 1963 r. EWG podpisuje pierwszą dużą umowę międzynarodową- Konwencja z Yaounde mającą pomóc 18 byłym koloniom w Afryce. Zaś 8 kwietnia 1965 r. miejsce ma podpisanie traktatu Fuzyjnego. Ma on na celu ustanowienie jednej Rady i jednej Komisji Wspólnot Europejskich. Ten sam traktat wchodzi w życie 1 lipca 1967 r. Dokładnie rok później sześć krajów znosi cła na importowane towary, umożliwiając po raz pierwszy swobodny handel. Wraz z początkiem roku 1973 nowe państwa członkowskie: Dania, Irlandia, Wielka Brytania wchodzi w skład wspólnoty. 10 grudnia 1975 r. powstaje Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego zaś cztery lata później odbywają się pierwsze wybory do parlamentu Europejskiego. W roku 1981 do wspólnoty przystępuje Grecja. 28 lutego 1984 r. powstaje program Esprit. Jest to jeden z pierwszych programów badawczo-rozwojowych Unii Europejskiej. W 1985 roku następuje bardzo ważne wydarzenie, podpisania układu z Schengen. Wraz z początkiem kolejnego roku (1986) do Wspólnoty przystępują nowe państwa członkowskie: Hiszpania i Portugalia. 1 lipca 1987 r. następuje wejście w życie Jednolitego Aktu Europejskiego. W roku 1990 zaś nastepuje zjednoczenie Niemiec – ziemie byłej NRD zostają włączone do RFN. 7 lutego 1992 podpisany zostaje traktat z Maastricht, zaś rok później następuje formalne powstanie Unii Europejskiej w oparciu o trzy filary.

Historyczne podstawy Unii

Nawet kiedy znamy już struktury i sposób działania, a nawet cele Unii Europejskiej warto zastanowić się jakie były jej początki. Zjednoczenie narodów Europy to cel, który obierało sobie wiele osób. Próby miały wielokrotnie miejsce w historii kontynentu od upadku Cesarstwa Rzymskiego. Natomiast prawdziwe początki europejskiej idei integracji międzynarodowej sięgają już starożytności. Znani myśliciele starożytni, choćby Tales z Miletu, na temat potrzeby jednoczenia się ludzi w coraz szersze organizmy społeczne (czyli po prostu państwa), występują dwie najważniejsze przesłanki. Pierwsza z nich dotyczy skutków likwidacji granic między dotychczasowymi małymi państwami. Dzięki temu, w teorii możliwa jest likwidacja przyczyn prowadzenia wojen o poszerzenie terytorium. Drugą z przesłanek jest wzmocnienie siły w stosunku do otoczenia zewnętrznego. Zwłaszcza w momencie kiedy jest ono niebezpieczne i nieprzyjazne dla niezintegrowanych jeszcze sąsiadujących i często walczących ze sobą małych państw. Integracja międzynarodowa miała być podstawą wewnętrzną i zewnętrzną bezpieczeństwa uczestników integracji. Dyskusje na temat zjednoczonej Europy w średniowieczu miały również dwa aspekty: obronny i ekspansjonistyczny. Wg Kościoła katolickiego integracja była potrzebna z uwagi na tureckich wyznawców islamu, którzy rzekomo zagrażali państwo europejskim..Podobnie zresztą było w przypadku aspektu ekspansjonistycznego, który przewidywał pokonanie Turcji i schrystianizowanie jej. Warto w tym momencie przypomnieć wyprawy krzyżowe na Bliski Wschód, mające na celu zjednoczenie władców krajów katolickich. Frankońskie imperium Karola Wielkiego i Święte Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego na setki lat połączyły wielkie obszary pod luźną administracją. W wieku dziewiętnastym taką próbą była unia celna pod władzą Napoleona Bonaparte, a w XX wieku podboje hitlerowskich Niemiec. Należy jednak zauważyć, iż obie zakończyły się niepowodzeniem. Różnorodność językowa i kulturowa Europy czyniły próby oparte na prawach dynastycznych albo narzucone przez podboje wojenne niepewnymi i skazanymi na fiasko. W momencie kiedy Arabowie podbili starożytne centra chrześcijaństwa w Syrii i Egipcie w VIII stuleciu, pojęcie „chrześcijaństwa” stawało się zasadniczo pojęciem zjednoczonej Europy, ale zawsze bardziej ideałem niż rzeczywistością. Wielka schizma między prawosławiem a katolicyzmem uczyniła dyskusyjnym samo pojęcie „chrześcijaństwa”. Po zdobyciu Konstantynopola przez Turków w 1453 r., pojawiła się propozycja pokojowego zjednoczenia Europy przeciw wspólnemu nieprzyjacielowi – Jerzemu z Podiebradów, husyckiemu królowi Czech – w roku 1464 zaproponowano utworzenie chrześcijańskiej unii narodów przeciw Turcji.